درباره فیلم پدر

پدر (The Father) 2020

«پدر» (The Father) فیلمی درام محصول سال ۲۰۲۰ و به کارگردانی فلوریان زلر است. زلر فیلمنامه را با همکاری کریستوفر همپتون نوشت و داستان فیلم را از نمایشنامه مشهور خودش با عنوان «Le Père» اقتباس کرد. آنتونی هاپکینز، الیویا کلمن، مارک گیتیس، روفوس سیول، ایموجن پوتس و اولیویا ویلیامز از بازیگران اصلی این اثر هستند. فیلم رابطه میان یک پدر سالخورده و دخترش را در شرایطی روایت می‌کند که مشکلات حافظه، زندگی هر دو را تحت تأثیر قرار داده است.

«پدر» به جای ارائه روایتی معمول درباره زوال حافظه، تماشاگر را مستقیماً وارد ذهن شخصیت اصلی می‌کند. تغییر چهره افراد، جابه‌جایی مکان‌ها و اختلاف در برداشت شخصیت‌ها از اتفاقات، باعث می‌شود مخاطب نیز مانند آنتونی در تشخیص واقعیت دچار تردید شود. این شیوه روایت، فیلم را به اثری روان‌شناختی و احساسی تبدیل کرده است.

خلاصه داستان

آنتونی مردی سالخورده است که در آپارتمان خود در لندن زندگی می‌کند. او با وجود افزایش مشکلات حافظه، همچنان استقلال خود را حفظ کرده و تمایلی ندارد دیگران درباره زندگی‌اش تصمیم بگیرند. دخترش آن تلاش می‌کند شرایط زندگی پدرش را بهتر کند، اما رفتار آنتونی نگرانی او را افزایش می‌دهد.

آن به‌دنبال فرد مناسبی برای مراقبت از پدرش می‌گردد. آنتونی از تغییرات زندگی خود ناراضی است و گاهی حتی حضور افرادی را که به خانه‌اش می‌آیند زیر سؤال می‌برد. او اصرار دارد که می‌تواند به تنهایی از خودش مراقبت کند.

با گذشت زمان، مرز میان واقعیت و برداشت ذهنی آنتونی برای تماشاگر نیز نامشخص می‌شود. اتاق‌ها و وسایل خانه تغییر می‌کنند و چهره بعضی شخصیت‌ها نیز متفاوت به نظر می‌رسد. آنتونی تلاش می‌کند اتفاقات اطراف خود را کنار هم قرار دهد، اما حافظه‌اش دیگر مانند گذشته به او کمک نمی‌کند.

روایت از نگاه آنتونی

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های «پدر» زاویه دید متفاوت آن است. فیلم بسیاری از اتفاقات را از دریچه ذهن آنتونی نشان می‌دهد. به همین دلیل، مخاطب همیشه نمی‌تواند تشخیص دهد کدام اتفاق واقعاً رخ داده و کدام بخش نتیجه سردرگمی اوست.

این ساختار باعث می‌شود تماشاگر تجربه‌ای مشابه شخصیت اصلی داشته باشد. تغییر محیط و روابط میان شخصیت‌ها بدون توضیح مستقیم اتفاق می‌افتد. همین موضوع احساس اضطراب، سردرگمی و بی‌اعتمادی را به تدریج افزایش می‌دهد.

رابطه آنتونی و آن

رابطه پدر و دختر مرکز عاطفی فیلم را تشکیل می‌دهد. آن تلاش می‌کند میان مراقبت از پدر و زندگی شخصی خودش تعادل برقرار کند. آنتونی نیز بسیاری از تصمیم‌های دخترش را دخالت در زندگی خود می‌داند.

فیلم نشان می‌دهد که زوال حافظه تنها زندگی فرد مبتلا را تغییر نمی‌دهد. خانواده و نزدیکان او نیز با احساساتی مانند نگرانی، خستگی، گناه و درماندگی روبه‌رو می‌شوند. تصمیم آن برای تغییر شرایط زندگی پدرش نیز از همین فشار عاطفی ناشی می‌شود.

بازی آنتونی هاپکینز

آنتونی هاپکینز یکی از مهم‌ترین نقاط قوت فیلم است. او شخصیت آنتونی را با ترکیبی از غرور، شوخ‌طبعی، ترس و آسیب‌پذیری به تصویر می‌کشد. تغییرات رفتاری شخصیت نیز به شکل تدریجی و باورپذیر اجرا می‌شود.

هاپکینز برای بازی در این فیلم جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد را دریافت کرد. این پیروزی یکی از مهم‌ترین افتخارات کارنامه او محسوب می‌شود. «پدر» همچنین در بخش بهترین بازیگر نقش مکمل زن برای اولیویا کلمن نامزد شد.

کارگردانی و فیلمنامه

فلوریان زلر در نخستین تجربه کارگردانی سینمایی خود، ساختار نمایشی اثر را به زبان سینما منتقل کرد. دوربین و طراحی صحنه در فیلم نقش مهمی در انتقال وضعیت ذهنی آنتونی دارند.

کریستوفر همپتون و فلوریان زلر فیلمنامه را بر اساس نمایشنامه زلر نوشتند. این فیلمنامه توانست جایزه اسکار بهترین فیلمنامه اقتباسی را به دست آورد.

مضمون و مفهوم فیلم

«پدر» درباره از دست دادن حافظه، پیری و رابطه میان والدین و فرزندان است. فیلم تلاش نمی‌کند زوال شناختی را تنها به عنوان یک مشکل پزشکی نمایش دهد. در عوض، تجربه فردی را نشان می‌دهد که آرام‌آرام توانایی اعتماد به حافظه و محیط اطراف خود را از دست می‌دهد.

فیلم همچنین درباره استقلال انسان در سال‌های پایانی زندگی سؤال مهمی مطرح می‌کند. آنتونی نمی‌خواهد دیگران او را فردی ناتوان بدانند. در مقابل، اطرافیان او باید میان احترام به استقلالش و محافظت از او تعادل برقرار کنند.

جوایز و موفقیت‌ها

«پدر» در نودوسومین دوره جوایز اسکار نامزد شش جایزه شد. این نامزدی‌ها شامل بهترین فیلم، بهترین بازیگر مرد، بهترین بازیگر زن مکمل و بهترین فیلمنامه اقتباسی بود. فیلم در نهایت دو جایزه اسکار برای آنتونی هاپکینز و فیلمنامه اقتباسی دریافت کرد.

آنتونی هاپکینز با این فیلم یکی از تحسین‌شده‌ترین بازی‌های دوران حرفه‌ای خود را ارائه داد. ساختار روایی متفاوت، بازی‌های قدرتمند و نگاه انسانی فیلم باعث شدند «پدر» به یکی از آثار برجسته سینمای دهه ۲۰۲۰ درباره سالمندی و زوال حافظه تبدیل شود.